ርእይቶና ብዛዕባ ዋዕላ ሰላም ኤርትራውያን ኣብ ለንደን

“ብቁዕ ለትረኤቱ ወደ: ወ”ሓዋን ሞላድ ዓልብ” ዝብል ናይ ትግረ ምስላ (ኣባሃህላ) ኣሎ። እዚ ኣባሃህላ እዚ ኣብ ሞንጎ “ብቑዕ/ንፉዕ ሰብን ሰነፍ ወይ ህኩይ ሰብ” ዘሎ ፍልልያት እዩ ዝገልጽ። “ብቁዕ”፡ ብሕሉል ኣገላልጻ እዚ ምስላ እዚ፡ ቅኑዕ ኢሉ ዝኣመነሉ ዝኾነ ይኹን ነገር ካብ ምግባር ዓዲ ዘይውዕል/ዘይትውዕልን ሰብ ማለት ክኸውን ከሎ፡ ብኣንጻሩ ድማ “ሓዋን” ድማ ሓደ ዋላሓንቲ ዘይገብር፡ ንዝገበሩ ከነኣእስን ክሓምን፡ ብዘይ ገለ ዋጋን ሓንቲ ከይገበረ ናይ ኣባሕጎታቱ ዝና ኣሎ ኢሉ ዝሓስቦ ዝናን ክብርን እንዳተንተነን እንዳቖጸረን ጥራይ ኣብ ጽቡቕ ቦታ ክህሉ ዝጽበ፡  ንትህኪቱን ዘይምስርሑን ጉልባብ ዘናዲ ማለት እዩ።

 ናይ ህዝባዊ ግንባር ገዲም ተጋዳላይ ኣቶ ጳውሎስ ተስፋጌዮርጊስ (ባዕታይ)ካብ ዝሓለፈ ታሕሳስ 2009 ኣትሒዙ፡ “ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሰላም ምምጻእ” ዝብል ራኢ ተበጊሱ ነዚ ደገፍ ንምርካብ ሰባት ምጉስጓስ ጀሚሩ። ነዚ ንምግባር ድማ ኣብ ዓባይ ብርጣንያ ዝርከቡ ካብ ክልቲኡ ሃይማኖታት (ክርስትናን ምስልምናን)፡ ዝተፋላለዩ ብሄራትን ቋንቛታትን ዝዛረቡ ጉጅለታትን  ርክባት ብምግባር ነቲ ዝዓበየን ዝሰፍሐን ዋዕላ እተዳሉ ግዝያዊት ኮሚቴ ንሙቛም ተንቀሳቒሱ።  እዚ ድማ ናብቲ ናይ 18 ታሕሳስ 2009 ነቲ ናይ ሰላም ራኢ ንምምርማርን ንምዝርራብን ናይ መጀመርታ ርክብ ኣምሪሑ። እዚ ብዋዕላ ሰላም ለንደን ክፍለጥ ጀሚሩ ዘሎ ኣኼባ ዝተፈላለየ ባህላዊ፡ ልምዳዊ፡ ሃይማኖታዊ ድሕረባይታ ዘለዎም እምነትን ዘለዎም፡ ካብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ናይ ዓለም ከም ብዓል ኣውስትራልያን ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን ዝመጹ 32 ክልተን ሰባት ናብ ሓደ ምኣዲ ከምዝመጹ ጌሩ። ድሕሪ ናይ ሰለስተ መዓልቲ ክርክርን ዘተን፡ ነቲ ናይ ውሽጢ ኤርትራ ሰላም ምርግጋጽ ከም ቀዳማይ ረቛሒ ብምውሳድ ኣብ ዝነውሐ ንናይ ዞባና ሰላም ንምጥባቕ ተሰማሚዖም። ነዚ ንምጭባጥ ድማ፡ ነታ ዝነበረት ግዝያዊት ኮሚቴ በቶም ኣብቲ እዋን ዝተሳተፉ 32 ኤርትራውያን ዝተመርጸት ሓዳስ ኮሚቴ ተኪኦማ። እታ ሓዳስ ዝተመርጸት ኮሚቴ ድማ ዘሎ ምዕባለታት፡ ብዛዕባ እቲ ካብ 21 ክሳብ 23 ግንበት ንኽቓናዕ ተሓሲቡ ዘሎ ዋዕላ ዝቐርብ ናይ ሰላም ቻርተር ኣብ ምድላውን፡ ነቲ ዋዕላ ዝምልከት ኣድላዩ ምድላዋትን ትገብር ኣላ። እዚ ኣብ ጉንበት ክቃናዕ ተሓሲቡ ዘሎ ጉባኤ ድማ ኣብ ልዕሊ እቶም 32 ኤርትራውያን ተወሰኽቲ 30 ኤርትራውያ ኣብቲ ዋዕላ ክሳተፉ ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ።

ዋላ’ኳ እዚ ብኣቶ ጳውሎስ ባዕታይን እታ ግዚያውትን ቆዋሚትን ኮሚተ፡ እቶም ኣብኡ ዝሳተፉ ዘለው ኤርትራውያን ዝግበርዎ ዘለዉ ስራሓትን ጻዕርን ነድንቆ እንቶኾና፡ ኣብ ልዕሊ’ቲ ዘገብርዎ ዘለዉ ንጠፈታት ዘለና ስክፍታት ንህዝቢ ምፍላጡ ግቡእ እዩ ኢልና ንኣምን። እዚ ክንገብር ከሎና ግን ንናይቶም ተሳተፍቲ ይኹን ነቲ ሓሳባት ዘበገሱን ሰናይ ድልየትን ጻዕርን ንምንእኣስ ዘይኮነ፡ እንታይ ድኣ ንናይ ኩሉ ረብሓ ብምሕሳብ እቶም ኣዳለውትን ተሳተፍትን ኣብ ግምት ንኸ እትውዎም ዝብል ሓሳብ እዩ።

ን“ሰላም” ደው ምባል ሓደ ቅዱስ ነገር እዩ። እቲ ዝድለ ዘሎ ሰላም ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ድዩ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትን፡ መላእ ዞባና ድዩ፡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ  ብዘየገድስ፡ ዝኾነ ንሰላም ተባሂሉ ዝግበር ጻዕሪ ክናኣድን ክተባባዕን ይግባእ። እዚ ስለዝኾነ ድማ ዝኾነ ዓይነት ንሰላም ዝጽውዕ ተበግሶታት ዕምቆቱን እቲ ዝተዋህቦ ኣቓልቦ ብዘየገድስ ንድግፎ ኢና። እቲ ስክፍታትና እምባኣር ኣብቲ ዝውሰድ ዘሎ ተበግሶ ዘይኮነ፡ ኣብ ንቐረብ ዝምልከትን ቴክኒካዊ ኣተሓሕዛን ኣካይዳን እቲ ናይ ሰላም ጻዕሪ ዝምልከትን እዩ።.

ዋላ’ኳ ብዛዕባ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጰያን ብሽግር ዝተሓመሰ ዞባና  ቐርኒ ኣፍሪቃ ኣድላይነት ሰላም ምዝራብ ኣገዳሲ እንተኾነ፡ ንናይ ኤርትራ ጉዳይ ዝምልከት እንተወሲድና ግን ኣብቲ ብህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ግፍዕታት ኣትኩርና እንተንዛረብ ምሓሸ ኔሩ ንብል፡ እቲ ምንታይ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ነቲ ናይ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ ሽግር ቐንዲ ምንጩ ንሱ ስለዝኾነ።

እቲ ካልኣይ ኣገዳሲ ነጥቢ ንውርጽጽ ኣተሓሕዛ ንዋት ዝምልከት እዩ። እዚ ጉዳይ በቶም ነቲ “ዋዕላ ሰላም” ዘዳልዉ ዘለዉ ሰባት ግቡእ ኣቃልቦ ኣይተዋህቦን ንብል። ንናይ ሰላም ዋዕላ ንምክያድ ዘድሊ ወጻኢ ቀሊል ዘይምዃኑ ርዱእ ነገር እዩ። ግን ሰላም ክቡር ኣኬባታትን ዋዕላታትን ብምክያድ ዝጭበጥ ነገር ድዩ፧ ነቲ ኣብ መወዳእታ ክንበጽሖ ንሓስብ ዘሎና ውጽኢት ብወጻኢኡ ውሑድ ዝኾነ ካልእ ኣማራጺ ከንጭብጦ ኣይምተኻእለን ዶ፧ እዚ ዝግበር ዘሎ ናይ ሰላም ተበግሶ ንሓደ ፍሉጥ ግጭት፡ ፍሉጥ ዝኾነ ሓላፍነት ተዋሁቡካ፡ ኣብ ሓደ ፍሉጥ መዕለቢን ውጽኢትን ንምብጻሕ ዝግበር ዘሎ ነገር ስለዘይኮነ።  

እንድሕር እቲ ዕላማ ናይቲ ዋዕላ  ምስ ዝተፈላለየ ድሕረባይታ ዝውንኑ ኤርትራውያን ምዝርራብ እንተኾይኑ፤ ብተመሳሳሊ ዝኽእል መንገዲ ንኣብነት  ብፓልቶክን ካልኦት መንገዲታትን ብዝውሓደ ወጻኢ ክግበር ምተኻእለ። ኣብ ናይ ፓልቶክ ገዛውቲ፡ ንኣብነት ልዕሊ 200 ሰባት ክእከቡ ይክእሉ። ዘይተደልዩ ዕዱማት ንከይመጹ እንተተደልዩ ንነፍስወከፍ ተሳታፋይ ድራር ለይቲ ወይ ፓስዎርድ ክውሃቦ ይክኣል። እዚ ዓይነት መራኸቢ ባይታ ድማ ነቶም ኣዳለውቲ ተሳተፍትን ብዘይካ ኣብ ምቾት ናይ ቤቶም ኮይኖም ምስታፍን ውሑድ ሰዓታትን ዋላ ሓደ ወጻኢ የብሉን።

እንተድኣ  ናይ ብሓቂ እቲ ናይ ውሽጥናን ዞባናን ስላም ናይ ምርግጋጽ ድልየት ሃልዩ ኮይኑ፡ እቲ ዝበለጸ ኣማራጺ ካብ ንሓደ ግዜ ዝግበር ክቡር ብዓል ምክያድን “ሰላም ንምትብባዕ” ዝብል ተልእኾ ሒዝካ ነቲ ዝነበረ ህልው ኤርትራዊ ፖለቲካዊን በርገሳዊን ተሓላቕነትን ንካልኣይ ግዜ ካብ ምምስራሕ ነቲ ዘሎ ብምምማይ ሓገዝ ብምልጋስን ነቶም ዝነበሩ ተበግሶታት ምሕያል ምሓሸ ንብል።  

ንኣብነት፡ ተራ ናይ መራኸቢ ብዙሓን፡ ሬድዮን ተለቪዠንን፡ ንሰላም ኣብ ምጉስጓስ ወሳኒ ተራ ኣለዎ። ብኸምዚ ዓይነት ድማ ከም ብዓል ድምጺ መሰልና ደሊና ዝኣመሰላ ትካላት ብናይ ኤርትራ ቋንቛታትን እንግሊዝን ንሰላም ዝምልከት መደባት ከአንግዳ ገለ ካብቲ ንናይ መጓዓዓዚ ሆቴልን ተባሂሉ ዝግበር ወጻኢ ተቐኒሱ ክውሃበን ምተገብአ።   ብተወሳኺ፡ ኣብ ሽወደን ንቐርኒ ኣፍሪቃ ዝምልከት ናይ መሰረታት በርገሳዊያን ማሕበራት ምንቅስቓስ ኣሎ። እዚ ምንቅስቓስ ዓመት ዓመት ኣብ ስቶኮልም ንናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘይምርግጋእ ጠንቂ ሮቓሒታት ዝምለከት ናይ ሰላም ዋዓላታት የቓንዕ። እቲ ዘለዎም ተመክሮ ብዝኾነ ሓድሽ ሰብኣዊን ንዋታውን ዓቅሚ እንተዝግበረሉ መሊሱ ምተተባብዐን ምሓየለን ነይሩ።

ካልእ ኣብነት ድማ ስድሪ እዩ። ስድሪ  ዝተፈላለየ ሕብረተሰባዊን ባህላዊን ድሕረባይታ ዘለዎም ኤርትራውያን ምሁራን፡ ኣካዳምያውያን ተጣበቕቲ ዝሓቖፈ ዓለምለኻዊ በርጌሳዊ ምንቅስቓስ እዩ። ዓንቐጽ 4.6፡ 4.7ን 4.8 ናየ ስድሪ ቻርተር እንተሪኢና ብንጹር ንሰላምን ምውህሃድ ኣብ ውሽጥን ዞባዊን ደረጃ ይድግፍ ይብል። ስለዚ ነቲ ንኹሉ-ዘካተተ ሰላምን ፍትሕን ንምዕዋት ዝቖማ ማሕበራት ነቲ ዝቖማሉ ዕላማ ንምዕዋት ምሕያለን ጠቃምን ብውሑድ ወጻእን ክግበር ይክኣል እዩ።

እንተኾነ እዚ ኣብ ላዕሊ ጠቂስናዮ ዘርዚርናዮ ዘሎና ነቲ ድሮ ተኻይዱ ዘሎ ወጻኢታት ኣብ ምድሓን ዶንጉዩ ከምዘሎ ርዱእ እዩ። እንተኾነ ግን ንህዝቢ ብዛዕባ እቲ ዘሎና ስክፍታት ክህልዎ ዘለዎ ትጽቢትን ኣብ ምፍላጥ ንዕድልና ተጠቂምናሉ ኣሎና ንብል።

ርሑስ ዓለምለኻዊ መዓልቲ ሰራሕተ ኛታት!!

ጋንታ ዓርኮከባይ!

1 ጉንቦት 2010